1 Ocak 2008 tarihi itibariyle Slovenya AB Dönem Başkanlığı’nı Portekiz’den devraldı. Slovenya bu görevi altı ay yürüttükten sonra Haziran 2008 sonunda Fransa’ya devredecek.
Slovenya’nın “Avrupa için Si.nerji” başlığını taşıyan programının büyük bölümü Almanya, Portekiz ve Slovenya’nın dönem başkanlıklarını kapsayan 18 aylık programda belirlenmişti. Slovenya Dönem Başkanlığı programının beş ana önceliği bulunuyor;
1. Birliğin Geleceği ve Lizbon Anlaşması’nın Yürürlüğü Girişi
13 Aralık 2007’de Lizbon Anlaşması’nın imzalanmasından sonra tüm üye ülkeler, Anlaşma’nın 2009’da gerçekleşecek Avrupa Parlamentosu seçimlerinden önce yürürlüğe girebilmesi için onay sürecine konsantre olmalıdır. Slovenya diğer ülkelere örnek olabilmek açısından Anlaşmayı 2008’in başında onaylamak istiyor.
2. Lizbon Stratejisi’nin Yeni Döngüsünün Başarılı Bir Şekilde Başlatılması
Lizbon Stratejisi, istikrarlı bir ekonomik büyüme sağlanması, daha fazla sayıda ve daha iyi iş yaratılmasına odaklanılması amacıyla 2005 yılında yenilenmişti. Lizbon Stratejisi’nin yeni üç yıllık döngüsü 2008 yılında başlayacak. Bu döngüde, Lizbon Stratejisi, 2006 Konsey Bahar Zirvesi’nde tespit edilen dört öncelikli alana odaklanmayı sürdürmelidir. Bu alanlar:
1. Yenilikçi ve yaratıcı bilgiye dayalı bir toplum yaratılması,
2. Rekabetçi ve dinamik bir is ortamı için koşulların oluşturulması,
3. İnsan sermayesinin geliştirilmesi ve işgücü piyasasına daha fazla katılımın sağlanması için demografik zorlukların giderilmesi,
4. Enerji ve cevre alanındaki zorluklarla basa çıkılması.
3. İklim ve Enerji Konularına Yönelik Bir Adım
Avrupa Komisyonu’nun Ocak sonunda yayınlayacağı “İklim-Enerji Paketi” Slovenya’nın ana önceliklerinden birini oluşturuyor. İklim-enerji paketinde; sera gazı emisyonlarının azaltılması, emisyon ticareti ve yenilenebilir enerji kaynakları öncelikler arasında yer almalıdır.
Dönem Başkanlığı, enerji kaynaklarının çeşitliliğinin artırılması ve arz güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak, diğer bölgeler ve ülkelerle arasındaki enerji diyaloğunun geliştirilmesini amaçlamaktadır. İklim-Enerji paketinin en kısa sürede onaylanması AB’yi uluslararası ortakları arasında özellikler Aralık 2009 Kopenhag Konferansı’nda güçlü bir konuma yerleştirecektir.
4. Batı Balkanlar’ın Avrupa Perspektifinin Güçlendirilmesi
Batı Balkanların istikrarı, tüm Birliğin güvenliği ve refahı açısından çok önemlidir. Batı Balkan ülkeleri geçtiğimiz yıllarda ilerleme kaydetmiştir. 2008 yılında, 2003 Selanik gündeminin gözden geçirilmesi, İstikrar ve Ortaklık Anlaşması ağının sonuçlandırılması ve çeşitli alanlarda bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi gündemdedir.
2008 yılında, AB ve uluslararası toplum, Kosova’nın nihai statüsü de dahil olmak üzere, Kosova konusunun çözümlenmesindeki rollerini güçlendirmelidir. Kosova’daki durum, güvenlik, yasa ve düzen, etnik azınlıkların statüsü ve Batı Balkanların istikrarı gibi konularda Birliğin alacağı pozisyonu belirgin şekilde etkilemektedir.
5. Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı Kapsamında Kültürler, İnançlar ve Gelenekler arasında Diyalogun Geliştirilmesi
2008 yılının Avrupa Kültürlerarası Diyalog Yılı ilan edilmesi nedeni ile Slovenya AB içerisinde kültürlerarası diyalogun geliştirilmesi için çalışacaktır. Başkanlık, Batı Balkanlar ile de kültürlerarası diyalogun artırılmasına yönelik özel çaba harcayacaktır. Bu alanda Slovenya’nın özel katkılarından biri de Piran’da Avrupa-Akdeniz Üniversitesi kurulması olacaktır.
Bu öncelikler kapsamında Slovenya’nın önem vereceği konular şunlardır;
• Lizbon Antlaşması: Avrupa için yeni bir dönem
• Katılım müzakereleri devam etmektedir
• Batı Balkanlara daha fazla önem verilmesi
• Schengen alanının genişlemesi ve gelecekte AB dış sınırının yönetimi
• Avro alanı
• AB politikalarının değerlendirilmesi
• Lizbon Stratejisi’nde yeni bir döngünün başlatılması
• Bilgiye ve yaratıcılığa yapılan yatırım ilerleme için itici bir güçtür
• Avrupa rekabetçi ve dinamik bir iş ortamına ihtiyaç duymaktadır
• Avrupa, insana yatırım yaparak geleceğini kurmaktadır
• Avrupa çevreyi önemsemektedir
• Sağlık konularında geliştirilmiş işbirliği
• Küresel düzeyde biyoçeşitliliğin korunması
• Bölgesel uyum ve şehir politikası
• Tarım ve balıkçılık
• Ulaştırma
• Schengen Alanı’nın güçlendirilmesi
• Ortak sığınma ve göç politikasına doğru
• Polis işbirliği ve bilgi değişiminin geliştirilmesi
• Uluslararası terörizmle mücadele
• Adalet ve İçişleri’nin dış boyutu
• Adalet ve hukuki kesinliğe daha iyi erişim sağlanması
• Cezai konularda karşılıklı güven ve daha yakın işbirliği
• Komşuluk
• Orta Asya
• Stratejik ortaklarla ve bölgelerle diyalog
• Bölgesel zorluklar
• Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası’nın güçlendirilmesi
• Uluslararası kalkınma işbirliği
• Ortak Ticaret Politikası
Slovenya Dönem Başkanlığı programının Türkiye açısından en önemli maddesini katılım müzakerelerinin devamına ilişkin madde oluşturuyor. Bu maddede “Slovenya Dönem Başkanlığı boyunca, Hırvatistan ve Türkiye ile yürütülen katılım müzakereleri her bir ülkenin AB üyelik kriterlerini yerine getirmede kaydettiği ilerlemeye bağlı olarak devam edecektir” ibaresi yer almaktadır.
Slovenya, Türkiye’nin AB üyeliğini destekleyen bir ülke ve Devlet Başkanı Danilo Turk “Avrupa’nın Türkiye ile küresel bir güç olabileceğine” işaret ediyor. Bununla birlikte Slovenya’nın başkanlık programında Türkiye’nin üyelik sürecine yönelik özel bir hedef görünmüyor.